درمان کیست تخمدان

کیست تخمدان توده های خوش خیمی هستند که اغلب قابلیت درمان کامل دارند.

این کیست ها می توانند گاهی باعث بروز درد و یا مشکلاتی شوند که در صورت درمان به موقع چنین عوارضی برطرف خواهد شد.

پزشکان و متخصصان فعال در این حوزه با شناسایی نوع کیست ها درمان های موثر را در پیش گرفته تا بیماران را از عوارض گسترده محفوظ دارند.

پزشکان معتقدند که با درمان های پزشکی، مصرف دارو و حتی جراحی امکان بهبود و حذف کامل کیست های تخمدانی وجود دارد.

کیست تخمدان چیست؟

کیست تخمدان به کیسه های پر از مایع گفته می‌شود که در تخمدان ها رشد می کنند.

تخمدان ها اندام های کوچکی هستند که در دستگاه تولید مثل زنان تخمک تولید کرده و نقش مهمی دارند.

انواع متفاوتی از انواع کیست ممکن است در سطح تخمدان ها رشد کند که شامل کیست های عملکردی، کیست فولیکولی، کیست جسم زرد و کیست های غیرعملکردی هستند.

کیست های درموئید، آندومتریوما و کیست های آدنوم و حتی تومورهای تخمدانی در شمار این عارضه قرار می گیرند.

هر کدام از انواع کیست تخمدان علائم و نشانه های خاص خود را دارند که البته راهکارهای درمانی متفاوتی برای آنها صورت می پذیرد.

پزشکان معتقدند که اگر این کیست ها باعث بروز علائم غیرطبیعی شود باید برای درمان اقدام کنید.

نکته مهمی که در مورد کیست تخمدان وجود دارد این است که گاهی پزشکان برای کیست های کوچک و ضعیف درمان پزشکی خاصی در نظر نمی گیرند.

فقط با نظارت و مراقبت برای بررسی پیشرفت آنها منتظر می مانند تا کیست ها خودبه خود برطرف شود.

حتی اگر کیست ها از نوع خطرناک باشند یا اندازه آنها بسیار بزرگ باشد و علائم شدید ایجاد کنند امکان حذف کامل آنها به واسطه جراحی وجود دارد.

با این حال پزشکان به این بانوان خواهند گفت که نگرانی بابت رشد کیست در تخمدان وجود ندارد و در هر حال می توان برای درمان آن اقدامات موثر را انجام داد.

انواع کیست تخمدان

کیست تخمدان انواع مختلفی دارد که از نظر ساختار و حتی شکل ظاهری و پیچیدگی خاصی که دارند با یکدیگر متفاوت هستند.

در ادامه مهم ترین انواع کیست تخمدان را بررسی خواهیم کرد:

کیست تخمدان ساده

کیست های تخمدان یا کیست های عملکردی رایج ترین نوع کیست هستند.

ساختار آنها به این شکل است که یک کیسه نازک هستند که مایعی درون آنها وجود دارد، علت ایجاد این کیست ها مرتبط با چرخه قاعدگی طبیعی فرد است.

کیست فولیکولی نوع دیگری از کیست های ساده است و زمانی اتفاق می افتد که در حین تخمک گذاری کیسه حاوی تخمک باز نشده و مایع درون آن جذب نمی‌شود.

کیست زرد نوع دیگری از کیست های ساده است، زمانی که جسم زرد پس از آزاد شدن تخمک بسته نمی‌شود و در داخل خود مایعی جمع می کند به آن کیست جسم زرد می گویند.

تقریبا می توان گفت که تمامی کیست های تخمدان ساده، خوش خیم و غیر سرطانی هستند.

برخی از آنها نیازی به درمان ندارند و ظرف چند هفته یا چند ماه خود به خود ناپدید می‌شوند.

این کیست ها علائم خاصی ایجاد نمی کنند اما در صورت بزرگ شدن بیش از حد باعث دردهای مبهم در یک سمت و احساس پری می‌شوند.

کیست آندومتریوما

کیست آندومتریوما به عنوان کیست شکلاتی نیز شناخته می‌شود، نوعی از کیست های خاص هستند که مستقیما به بیماری آندومتریوز مرتبط می‌شوند.

ساختار این کیست ها به گونه ای است که بافتی شبیه به بخش داخلی رحم دارند و با گذشت زمان خون قدیمی و تجزیه شده در داخل این کیست ها تجمع پیدا می کند و معمولا ظاهر بسیار غلیظ و قهوه ای تیره دارند و شکل آنها به شکلات ذوب شده تشبیه میشود.

علت ایجاد این کیست ها سلول های بافت آندومتریوز هستند که در جایگاه نامناسب و در سطح تخمدان ها شروع به لانه گزینی می کنند.

هر ماه تحت تاثیر تغییرات هورمونی خونریزی های گسترده ای اتفاق می افتد که شرایط بحرانی را برای بیماران ایجاد می کند.

این کیست ها خوش خیم هستند اما سبب بروز درد بسیار زیادی می‌شوند.

دردهای مزمن لگن، درد هنگام قاعدگی و ناباروری از جمله مشکلات مهمی است که به واسطه ی کیست آندومتریوما ایجاد می‌شود، در چنین شرایطی، بررسی و درمان آندومتریوز اهمیت ویژه‌ای دارد.

این کیست ها هرگز خودبه خود از بین نمی روند و نیاز به درمان دارویی یا جراحی دارند.

کیست درموئید

کیست درموئید معمولا تومورهای خوش خیمی هستند که ساختار متفاوتی با یکدیگر دارند.

برخلاف کیست های ساده که فقط محتویات آن مایع است در این نوع کیست ها ممکن است بافت های بالغ نیز وجود داشته باشد که شامل چربی، مو، استخوان، غضروف یا دندان است.

منشا و علت ایجاد کیست درموئید هنوز مشخص نیست اما تصور بر این است که از سلول های زایشی اولیه به وجود می آید.

این کیست های خوش خیم به آهستگی رشد می کنند و ممکن است اندازه آنها به مرور زمان بزرگ باشد.

اگرچه این کیست ها خطرناک نیستند اما امکان تبدیل شدن به سرطان یا پیچ خوردگی تخمدان وجود دارد.

از آنجایی که محتویات این کیست ها جامد و پیچیده هستند نیاز است که برای خارج کردن آن بیمار جراحی لاپاراسکوپی انجام دهد.

چه زمانی کیست تخمدان نیاز به درمان دارد؟

یکی از سوالات مهمی که مبتلایان به کیست تخمدان با آن مواجه هستند این است که چه زمانی باید برای مدیریت صحیح این عارضه و درمان آن اقدامات تخصصی صورت پذیرد.

پزشکان معتقدند که کیست های تخمدان در موارد خاصی نیاز به درمان ندارند اما در موارد جدی تر درمان دارویی و جراحی صورت می پذیرد.

اگر علائم خاصی رو تجربه می کنید باید فورا به پزشک مراجعه کرده و درمان متناسب با شرایط بیمار و نوع کیست صورت پذیرد.

درمان بر اساس درد و ناراحتی

برخی از مبتلایان به کیست تخمدان به طور مداوم درگیر دردهای مزمن و آزاردهنده در ناحیه لگن و شکم هستند.

حتی گاهی اندازه کیست ها خیلی بزرگ نیست، اما نوع آنها به گونه ای است که باید درمان تخصصی صورت پذیرد، به ویژه زمانی که کیست های آندومتریوما یا کیست شکلاتی اتفاق می افتد که با هر قاعدگی فرد درد بسیار زیادی تجربه می کند.

در هر صورت اگر دردهای حاد و نگران کننده را تجربه می کنید باید وضعیت را اورژانسی دانسته و هرچه سریع تر به پزشک مراجعه نمایید.

پزشکان بر اساس درد بیمار و محدوده مورد نظر از درمان های فوری و تخصصی استفاده می کنند.

اگر درد ناگهانی اتفاق بیفتد می تواند مرتبط بو پیچ خوردگی تخمدان ها باشد که اغلب با حس تهوع و استفراغ همراه است.

درمان بر اساس اندازه کیست

وجود کیست های بزرگ با ابعاد ۵ تا ۱۰ سانتی متر می تواند فضای زیادی را در لگن اشغال کند.

اگر در سونوگرافی مشخص شود که اندازه کیست ها بیش از ۵ سانتی متر است این افراد در معرض پیچ خوردگی یا فشار بر سایر اندام ها هستند.

در نتیجه حتی اگر بیمار درد نداشته باشد باید برای برداشتن کیست ها اقدامات درمانی صورت پذیرد.

حتی گاهی اوقات در سونوگرافی مشخص می‌شود که یک کیست کوچک وجود دارد اما با سرعت زیاد و غیرعادی در حال رشد است، پزشکان پس از بررسی این کیست اقدام به درمان و خارج کردن آن می نمایند.

درمان بر اساس پیچ خوردگی کیست

زمانی که برای شناسایی کیست های تخمدانی سونوگرافی انجام می دهید با توجه به ظاهر کیست ها می توان ماهیت آنها را تا حدود زیادی تشخیص داد.

کیست های پیچیده دارای دیواره های ضخیم هستند که ممکن است به توده های جامد یا عروق سازی در داخل خود تبدیل شوند.

احتمال بدخیم شدن این نوع کیست ها وجود دارد، در نتیجه پزشکان پس از اطمینان از ماهیت خوش خیم یا بدخیم بودن تومور، جراحی درمانی را انجام می دهند.

گاهی اوقات کیست ها با ظاهر مشکوک دیده میشوند، پزشکان این نوع کیست ها را به حال خود رها نکرده و بعد از پیگیری، برای درمان و خارج کردن آن اقدام می کنند.

هدف پزشک از خارج کردن این نوع توده ها جلوگیری از پیچ خوردگی های شدید و گسترده و البته مخرب در تخمدان است.

روش‌های درمان کیست تخمدان

به محض تشخیص انواع کیست تخمدان بهترین اقدام این است که توسط پزشکان فرآیندهای درمانی را مطابق با شرایط موجود شروع کنید.

دکتر بهناز نوری با بررسی نوع کیست، اندازه آن و شرایط بیمار، مناسب‌ترین روش درمانی را انتخاب می‌کند که در ادامه توضیحات بیشتری ارائه خواهیم داد.

درمان دارویی کیست تخمدان

اولین و مهمترین اقدام برای برطرف کردن کیست های تخمدان از نوع عملکردی، استفاده از داروهایی است که می تواند روند بهبودی را سرعت بخشیده.

با مصرف داروهای معمول بدون نیاز به روش های تخصصی پیچیده می توان کیست تخمدان را درمان کرد.

پزشکان معتقدند که برای کیست های ساده و انواع کیست های عملکردی مصرف قرص های ضدبارداری خوراکی مناسب است.

برای کنترل درد احتمالی ناشی از کیست می توان از مسکن های مختلف استفاده کرد و در صورتی که پزشک صلاح بداند داروهای تنظیم کننده هورمون برای بیمار تجویز خواهد شد.

لاپاراسکوپی کیست تخمدان

یکی از اقدامات مهم برای درمان انواع کیست تخمدان جراحی است که پزشکان معمولا روش لاپاراسکوپی را به علت ایمنی بالا و خطرات کمتر به بیماران پیشنهاد می دهند.

در این عمل پزشکان چند برش کوچک را در ناحیه شکم ایجاد کرده و با استفاده از ابزارهای جراحی و یک دوربین کوچک سعی در برطرف کردن و خارج کردن کیست های تخمدانی دارند.

لاپاراسکوپی با هدف درمان کیست تخمدان دوره نقاهت کوتاهی دارد و درد بعد از عمل بسیار کم است.

ضمن اینکه بیمار مدت زمان کوتاهی در بیمارستان بستری میشود و جای زخم ها بسیار کوچک و قابل بهبود هستند.