درمان کیست رحم

کیست رحم به ضایعاتی گفته می‌شود که ممکن است در بخش های مختلف رحم شکل بگیرد.

شایع ترین انواع کیست رحم شامل کیست های تخمدان، کیست آندومتریوز، کیست درموئید و کیست های متعدد تخمدان است.

کیست عملکردی تخمدان شایع ترین نوع کیست در رحم است که سبب اختلال موقت در تخمک گذاری خواهد شد.

کیست آندومتریوز یا کیست شکلاتی باعث دردهای شدید قاعدگی و ناباروری می‌شود. کیست درموئید حاوی چربیو بافت استخوانی است که خود به خود از بین نمی رود و فرد نیاز به درمان جراحی دارد.

کیست های متعدد تخمدان نیز از جمله کیست های شایع رحمی هستند که باعث پریود نامنظم اضافه وزن و ناباروری می‌شود.

انواع کیست رحم

کیست رحم انواع مختلفی دارد که شامل موارد زیر می باشند:

کیست های عملکردی تخمدان

شایع ترین کیستی که در رحم شکل می گیرد، کیست عملکردی تخمدان نام دارد که به دو گروه کیست های فولیکولی و کیست جسم زرد تقسیم بندی می‌شود.

علت ایجاد کیست های عملکرد اختلالات موقتی در تخمک گذاری است به طور کلی پزشکان کیست تخمدان عملکردی را خطرناک نمی دانند و معمولاً این کیست ها در مدت زمان ۱ الی ۳ ماه خود به خود از بین خواهد رفت.

نکته قابل توجه در مورد کیست عملکردی تخمدان این است که گاهی بیماران برای کنترل علائم این نوع کیست ها نیاز به مصرف مسکن یا قرص های هورمونی دارند و باید با انجام سونوگرافی مداوم پیگیر روند رشد یا از بین رفتن کیست های تخمدانی باشند.

کیست تخمدان پلی کیستیک

این نوع کیست ها ریز اما با تعداد بالا هستند که باعث میشود فرد دچار پریودهای نامنظم، جوش و یا موی زائد می‌شود.

پزشکان کیست تخمدان پلی کیستیک را خطرناک نمی دانند اما معتقدند که عدم درمان این کیست ها در دراز مدت باعث بروز مشکلات هورمونی، دیابت یا ناباروری می‌شود.

این نوع خود به خود از بین نمی رود و نیاز است که فرد پروسه درمانی نسبتاً طولانی را سپری کند.

کیست آندومتریوز

کیست های شکلاتی را تحت عنوان کیست آندومتریوز می شناسند، معمولا این کیست ها در پی ابتلا به آندومتریوز اتفاق می افتد و سبب بروز دردهای شدید هنگام قاعدگی و ناباروری در زنان خواهد شد.

کیست آندومتریوز نسبتا خطرناک است زیرا امکان رشد و بزرگ شدن آنها وجود دارد و می تواند به تخمدان ها آسیب وارد کند.

این کیست ها در طولانی مدت خود به خود از بین نمی رود بلکه باید برای برطرف کردن آنها فرد تحت درمان دارویی قرار گرفته و علاوه بر داروهای هورمونی در موارد شدید جراحی های درمانی را انجام دهند.

کیست درموئید

کیست درموئید می تواند یک عارضه مادرزادی باشد کیست درموئید حاوی مو، استخوان یا چربی است که به مرور زمان بزرگ میشود و پیچ خوردگی ایجاد می کند.

به همین دلیل پزشکان این نوع کیست ها را خطرناک دانسته و امید به بهبودی خود به خود آنها ندارند، بهترین روش برای درمان این نوع کیست ها انجام جراحی است.

علت ایجاد کیست‌های رحمی

به ندرت اتفاق می افتد که کیست های رحمی خود به خود و بدون علت زمینه ای در رحم شکل بگیرند، پزشکان علل اصلی ایجاد کیست های رحمی را موارد خاصی می دانند که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

اختلال در تخمک گذاری

مهمترین و شایع ترین علت ایجاد کیست در رحم اختلال در تخمک گذاری است و زمانی که فولیکول ها پاره نمی‌شوند تا تخمک آزاد شود امکان رشد کیست های فولیکولی چندین برابر افزایش خواهد یافت.

این کیست ها خوش خیم و موقتی هستند و رشد آنها به هورمون بستگی دارد.

برهم خوردن تعادل هورمونی

یکی از علل مهم در شکل گرفتن کیست های رحمی برهم خوردن تعادل هورمونی است.

اگر استروژن و پروژسترون در بدن زنان با مقدار کافی وجود نداشته باشد نه تنها تخمک گذاری منظم انجام نمی‌شود بلکه احتمال تبدیل فولیکول ها به کیست افزایش پیدا می کند و سبب ایجاد سندروم تخمدان پلی کیستیک خواهد شد.

اضطراب استرس مزمن و فشار عصبی

استرس طولانی مدت و عدم توجه به اثر منفی آن بر بدن می تواند زمینه رشد کیست های تخمدانی را فراهم کند.

استرس می تواند مستقیما روی مغز تاثیر بگذارد، ترشح هورمون ها را مختل کرده و تخمک گذاری نامنظمی اتفاق می افتد در نتیجه افراد پر استرس در معرض کیست های رحمی قرار دارند.

اضافه وزن و چربی شکم

یکی از دلایل مهم در شکل گرفتن کیست های رحمی وجود بافت چربی است، چربی زیاد در بدن عامل و محرکی برای ترشح هورمون استروژن است.

زمانی که استروژن افزایش پیدا کند با کاهش تعادل هورمونی در بدن احتمال تشکیل کیست های رحمی افزایش خواهد یافت.

آندومتریوز

بیماری هایی مانند آندومتریوز باعث می‌شود تا بافت داخلی رحم در خارج از رحم رشد کند، اگر این اتفاق در تخمدان ها رخ دهد سبب بروز کیست های شکلاتی میشود که بسیار دردناک و مقاوم به درمان هستند.

عوامل ژنتیکی و ارثی

در رشد و پدیدار شدن کیست های رحمی عوامل ارثی و سابقه خانوادگی نقش بسیار مهمی دارند.

اگر در افراد نزدیک خانواده این مشکل وجود داشته باشد احتمالا دیگر اعضا و فرزندان نیز تجربه ی مشابه خواهند داشت.

مصرف برخی داروهایی که با هدف تحریک تخمک گذاری استفاده می‌شوند یا برخی از داروهای هورمونی در بزرگ تر شدن فولیکول ها نقش دارند.

عفونت و التهاب لگن

عفونت های شدید و درمان نشده می تواند تخمدان ها را درگیر کند و شانس ایجاد کیست های التهابی را افزایش می دهند.

معمولا کیستی که بر اثر عفونت و التهاب اتفاق می افتد سبب بروز ترشحات غیر طبیعی، تب و درد زیاد خواهد شد.

درمان کیست رحم بر اساس انواع آن

در پروسه درمان انواع کیست رحم پزشکان درمان های خاصی برای آنها در نظر می گیرند:

کیست‌های عملکردی

برای درمان کیست های عملکردی پزشکان اقدام خاصی انجام نمی دهند، برای کنترل درد بیمار مسکن تجویز می کنند و برای تنظیم سیکل قاعدگی قرص های هورمونی مناسب هستند.

کیست آندومتریوما (شکلاتی)

کیست شکلاتی معمولاً خطرناک است پزشکان برای کنترل درد و جلوگیری از رشد بیشتر آنها داروهای هورمونی را تجویز می کنند ضمن اینکه این افراد باید در صورت نیاز تحت جراحی لاپاراسکوپی قرار بگیرند.

کیست درموئید

کیست درموئید نیاز به درمان فوری دارد این کیست ها خود به خود از بین نمی رود و باید برای درمان قطعی آن جراحی صورت پذیرد.

کیست‌های ناشی از تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)

کیست ناشی از تخمدان پلی کیستیک با تغییر سبک زندگی درمان می‌شود، کاهش وزن، اصلاح رژیم غذایی و ورزش منظم در کنار داروهای تنظیم کننده هورمون برای درمان این کیست ها موثر هستند.

کیست های غیرطبیعی و مشکوک به بدخیمی

انواع کیست های غیرطبیعی و مشکوک به بدخیم بودن باید توسط آزمایش، سونوگرافی، ام آر آی و یا جراحی مورد ارزیابی دقیق قرار بگیرند.

پزشکان در مورد درمان این کیست ها اقدامات تخصصی انجام می دهند که بستگی به وضعیت بیمار و نوع کیست ایجاد شده دارد.

آیا همه کیست‌های رحم نیاز به درمان دارند؟

همه ی کیست هایی که در رحم شکل می گیرند نیاز فوری به درمان ندارند، برخی از این کیست ها بدون نیاز به درمان تخصصی از بین می روند اما نیاز است که پیگیری با سونوگرافی انجام پذیرد.

معمولا مدت زمان از بین رفتن این کیست ها بین ۱ تا ۳ ماه تخمین زده می‌شود، کیست های کوچک دهانه رحم نیز کاملا خوش خیم هستند که نیاز به درمان ندارند و وضعیت مشابه با کیست های عملکردی تخمدان دارند.

دکتر بهناز نوری معتقدند که کیست های ساده و بدون علامت که سبب بروز درد یا ترشحات غیرطبیعی نمی‌شوند با پیگیری های دوره ای باید روند از بین رفتن آنها را پایش کرد.

کیست های خاصی مثل کیست تخمدان پلی کیستیک، کیست اندومتریوز و کیست درموئید و حتی کیست های بزرگ و مشکوک باید فورا بررسی و درمان شوند زیرا در طولانی مدت نه تنها از بین نمی روند بلکه امکان رشد و گسترش آنها وجود دارد.

چه زمانی باید برای درمان کیست رحم به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت بروز دردهای شدید و مداوم در زیر شکم یا لگن باید سریعا به پزشک مراجعه کنید.

اگر وجود کیست همراه با تهوع یا استفراغ باشد نشانه پیچ خوردگی یا پارگی کیست است که باید این مسئله فورا به پزشک اطلاع داده شود.

پزشکان معتقدند که اختلال در قاعدگی، بزرگ شدن غیرطبیعی کیست ها، علائم فشاری و هرگونه تپش قلب، رنگ پریدگی و تب می تواند یک نشانه جدی باشد.

سوالات متداول

آیا کیست رحم خطرناک است؟

بیش از ۸۰ درصد کیست های رحمی خوش خیم هستند و خطرناک نیستند این کیست ها بدون اینکه بزرگ شوند یا پیچ خوردگی ایجاد کنند به مرور زمان برطرف خواهند شد.

آیا همه کیست‌ها نیاز به جراحی دارند؟

بسیاری از انواع کیست های رحمی بدون انجام جراحی قابل درمان هستند، کیست های کوچک ساده و کیست هایی که علائم خاصی ندارند معمولاً با درمان های ساده و دارویی برطرف خواهند شد.

آیا کیست رحم دوباره برمی‌ گردد؟

برخی از انواع کیست های عملکردی، شکلاتی و سندروم تخمدان پلی‌ کیستیک ممکن است حتی بعد از درمان قابلیت بازگشت داشته باشند.

اما کیست های خاصی مثل درموئید یا کیست هایی که علت زمینه ای دارند پس از درمان امکان بازگشت آنها بسیار کم است.

آیا با وجود کیست رحم می‌توان باردار شد؟

در صورتی که دارای کیست های رحمی هستید در ابتدا با پزشک مشورت کرده و گاهی متخصصان با توجه به نوع کیست ها، اندازه و محل قرارگیری آنها منعی برای بارداری نمی دانند.

اگر کیست ها کوچکتر از ۵ یا ۶ سانت باشند و باعث اختلال در تخمک گذاری نشوند و درد و عارضه ای به همراه نداشته باشند امکان بارداری طبیعی وجود دارد.